sobota, 29 czerwca 2019

Shakespeare’s Plays in India

Around year ago I defended my bachelor thesis devoted to Crosscultural Adaptations of Shakespeare in Indian Cinema on the Example of ‘Kaliyattam’. Now I have decided to publish some parts of this thesis here. Starting with general overview presenting how Shakespeare (and his plays) has become so popular in India.

When the British colonised India in the 18th century they brought there also their Western theatre. At first British playhouses played only for the English audience but soon this theatre was embraced by Indians as well, mostly by the emerging urban middle class searching for their own cultural identity. They did not have a local alternative as the more urban Sanskrit theatre had disappeared a long time before and folk performances (also in decline at that time) were not aimed at them (Thakur, 2012). Soon many new urban theatres appeared in India following the Western proscenium style structures (especially in big cities with a rich cultural background like Calcutta, Bombay or Madras). They played both plays based on the rich native traditions as well as English dramas (SivaPrakash, 2012). With time plots came to involve ‘common men’ rather than heroes and gods and a more realistic style of acting (described in Nāṭyaśāstra as well - along with the more dominant theatrical natya style) become more popular (Ankur).

Adaptations of Shakespeare’s plays were most popular among Western classics. This special admiration for the Bard from Avon was not only an effect of imperial imposition (studying Shakespeare’s dramas became part of school education (Trivedi, 2010)), but – as points out Yajnik – a result of many similarities between Sanskrit traditions of drama and Shakespeare’s works (and generally Elizabethan theatre). In both traditions of theatre we observe the violation of dramatic unities, the important role of rich costumes, the common motif of mistaken identities, the intensity of the dramatic irony and suspense, elements of fatalism, preparing a viewer for a future course of events instead of taking him by surprise, merging realism with idealism and a universal human appeal (Yajnik, 1933).

Poonam Trivedi distinguishes five main phases in the reception of Shakespeare in India:
Julius Caesar in one of Indian schools
· the English language Shakespeare: performed mostly by Indians in schools, in English, as part of their English classes,
· the localized Shakespeare (the cusp of the XIX and XX c.): first translated adaptations, involving changes of names or characters and plot elements, often adding songs and dances in order to domesticate the foreign texts,
· the universalized Shakespeare: faithful adaptations, with very little or no changes, played in western costumes, trying to universalize the Bard’s themes and ideas,
· the indigenised Shakespeare (after 1947, i.e. getting independence by India): different experiments and creative adaptations as an element of searching for identity as well as ‘back to the roots’ movement in theatre,
· the post-colonial Shakespeare (from 1990s till now): phase of freedom in approach to Shakespeare (and ‘playing’ with his works), bold deconstructions of these ex-‘colonial books’ (Trivedi, 2010).

Kathakali King Lear
The Parsi theatre, taking its name after the community which staged it between 1850s and 1930s, deserves a mention here. It treated the Bard’s works with hardly any reverence by taking raw plots from his plays, significantly changing them (e.g. most tragedies received happy endings), adding new scenes and shaping it all into a bombastic and melodramatic mix of drama, song and dance. Parsi theatre was very productive - in 1933 Yajnik counted around 200 adaptations of Shakespeare in all Indian languages – and successful in popularising Shakespeare’s works among Indian audiences (Thakur, 2012). An influence of this kind of theatre is visible till today in the Indian cinema, especially in the masala film genre.

Under such circumstances it is hardly surprising that according to a survey conducted by the British Council in 2016[1] (online poll of 18,000 people from 15 countries) the love for Shakespeare’s works appeared to be the highest in India, significantly beating the Bard’s popularity in his native country (89% and 83% of Indians to 59% and 58% of Britons declaring respectively liking and understanding Shakespeare) (Tharoor, 2016).

Of course some of Shakespeare’s plays were distinctively more popular among the Indian audience. Around a century ago Sir Francis Younghusband, one of the British soldiers and explorers in India, wrote in his essay ‘Shakespeare in India’:
The most popular is Othello. There is a larger number of translations of this play than of any other. Othello is an Oriental figure; he is heroic, and he is a lover. Hence the popularity of the play among Indians. The next in favour is The Merchant of Venice. Shylock reminds Indians of their own money-lenders and they enjoy seeing him outwitted… Third in order of popularity is Romeo and Juliet. Indians love it because of its intensity of passion. Hamlet is not so generally popular as these three or even As You Like It and The Tempest. The historical plays the Indians do not care for …” (Sutton, Waddell, 2016).

Bengali Othello from 1919
While according to the list of Shakespeare translation and adaptations made in India given by Yajnik in the appendix to his book from 1933 some data would look a bit different (he mentions for example 15 translations and adaptations of ‘Hamlet’ and only 7 of ‘The Tempest’ or ‘As You like It’) a supremacy of the ‘trinity’ given by Younghusband seems to be unquestioned (22 translations and adaptations of ‘The Merchant in Venice’, 19 of ‘Othello’ and the same number for ‘Romeo and Juliet’) (Yajnik, 1933).

‘Othello’, a play with a character with dark complexion, was probably the first of Shakespeare’s plays in India with an Indian actor in the cast. In 1848 the Bengali actor Baishnav Charan Adhya got the chance to perform Othello’s part in the otherwise English casted play staged at the Sans Souci theatre in Calcutta directed by James Barry (Thakur, 2012).

Looking at Indian cinema the hierarchy of the plays’ popularity changes significantly: the most eagerly and frequently adapted Shakespearian play seem to be ‘Hamlet’ (starting with Sohrab Modi ‘Khoon ka Khoon’ in 1935 and Kishore Sahu ‘Hamlet’ in1954 up to Bhardwaj ‘Haider’ and K.V.Prakash ‘Karmayogi ‘- both from 2012) and ‘Romeo and Juliet’ (with too many more or less faithful adaptations to even count them all) (Ramachandran, 2006) while excluding barring some early adaptations from 1920s-40s (Shormishtha, Babli Moitra, 2016: 11) it is hard to find more contemporary films based on ‘The Merchant in Venice’ in Indian cinema and the first full-fledged[2] adaptation of ‘Othello’ came only in 1997 (Chambers, 2016) and this is exactly Jayaraj’s ‘Kaliyattam'.


[1] A leaflet with detailed results of this survey available on the British Council webpage.
[2] The phrase ‘the first full-fledged adaptation’ has been used as in 1961 in the Bengali film called Saptapadhi (melodrama about a forbidden love between a Brahmin boy and an Anglo-Indian Christian girl) one of key scenes is a college performance of ‘Othello’ (more precisely: Desdemona’s killing scene) done by two protagonists which is an obvious allusion highlighting the problem of the relations crossing social and racial boundaries) 


References:

Chambers C., Made-in-India Othello Fellows': Indian Adaptations of Othello, 3 Quarks Daily, 2016, http://www.3quarksdaily.com/3quarksdaily/2016/01/made-in-india-othello-fellows-indian-adaptations-of-othello.html
Ramachandran S., The Bard in Bollywood, 2006, http://www.telegraphindia.com/1060730/asp/look/story_6542197.asp 
Shormishtha P., Babli Moitra S. [eds], Performing Shakespeare in India: Exploring Indianness, Literatures and Cultures, SAGE Publications India, Delhi, 2016
SivaPrakash H., The evolution of modern Indian theatre, News18, 2012 http://www.news18.com/blogs/india/h-s-shivaprakash/the-evolution-of-modern-indian-theatre-14277-746839.html
Sutton H., Waddell W., Shakespeare in India: How Indians saw and read the Bard a hundred years back, http://scroll.in/article/809215/shakespeare-in-india-an-essay-by-british-raj-era-officer-talks-about-how-we-perceived-the-bard
Thakur V. S., Shakespeare Reception in India and The Netherlands until the Early Twentieth Century, CLCWeb:Comparative Literature and Culture, 14.2 (2012): http://doi.org/10.7771/1481-4374.1958
Trivedi P., Shakespeare in India: Introduction, MIT Global Shakespeare, 2010, http://globalshakespeares.mit.edu/blog/2010/03/20/india/
Yajnik, R.K., The Indian Theatre: Its Origins and its Later Developments under European Influence, London, George Allen & Unwin, 1933

piątek, 24 maja 2019

Najpiękniejsze filmowe czołówki

Rozpoczynając oglądanie filmu rzadko zwracamy szczególną uwagę na ich czołówki. Ot są i już. Zdarzają się wśród nich jednak prawdziwe perełki. Które można potraktować jako osobne dzieło sztuki. I o takich będzie mowa  w tej notce.

Nirbaak (bengalski)

Do dziś pamiętam moje wow! i to ta czołówka w sumie najbardziej zainspirowała tę notkę. Srijit Mukherji wykorzystał tu znaną od XIX wieku technikę zwaną shadowgraphy, czyli taniec cieni rąk. Efekt jest absolutnie magiczny!

Goynar Baksho (bengalski)

Aparna Sen postawiła z kolei na animację: jednocześnie elegancką i pełną humoru - o ile owa elegancja 'w starym arystokratycznym stylu' świetnie komponuje się z klimatem filmu, o tyle humoru w całości było mi po takim wstępie jednak przymało.
Taare Zameen Par (hindi)

O ile nie jestem specjalną fanką reżyserskiego debiutu Aamira jako całości, o tyle ta animowana czołówka, wprowadzająca nas w to, co dzieje się w głowie małego dyslektycznego bohatera i pokazująca, jak bardzo kolorowy jest ten jego świat, jest naprawdę urzekająca.

Katha (hindi)


Fabuła, opowiadającego o tym, iż cierpliwość i wytrwałość popłaca, filmu Sai Paranjpye  została zainspirowana tradycyjną indyjską bajką o zającu i żółwiu.  I tę właśnie przypowieść w formie animacji pokazuje nam reżyserka w czołówce filmu. Samodzielne małe dziełko:)

  Gamyam (telugu)

Czarno-białe ujęcia w komiksowym stylu (dopiero po filmie wiemy, że prezentujące nam sceny z tegoż) w połączeniu z dynamiczną piosenką, o tym, że 'życie jest podróżą'. Idealne wprowadzenie do filmu Krisha:)

Uccellacci e uccellini (włoski)


Nie mogłabym sobie darować przejścia z Indii do Włoch:D Pamiętam, jak 'odpadłam' na czołówce tego filmu. Zaśpiewać wszystkie napisy początkowe, czyli nazwiska twórców filmu? Tylko ktoś taki jak Pasolini mógł wpaść na równie odjechany pomysł.
L'Armata Brancaleone (włoski)

Pamiętacie montypythonowskiego Holy Graila? No więc Włosi wpadli na podobny pomysł wcześniej.  Czołówka tej zabawy średniowieczem idealnie wprowadza w jej klimat. Wystarczy pooglądać tego animowanego rycerzyka z 'Branca branca leone leone' w tle, żeby już wiedzieć, że czeka nas totalny odjazd :D

Znacie jakieś inne ciekawe przykłady ze światowego kina? (anglojęzyczne tytuły zostały tu pominięte świadomie - są zbyt powszechnie znane:P)




środa, 3 kwietnia 2019

NTR: Kathanayakudu (2019) - boski idol bez skazy, biopic bez duszy

Obudzony Mahanati (którego to filmu niestety do tej pory nie udało mi się obejrzeć:( ) apetyt na biografie gwiazd kina telugu skłonił mnie do sięgnięcia po Kathanayakudu. Oczywiście, zważywszy na okoliczności, spodziewałam się, iż będzie to biografia mocno hagiograficzna, liczyłam jednak na jakieś ciekawe smaczki z historii kina telugu. Wgląd w klimat tamtych czasów, tamtego kina. W końcu, cokolwiek by nie myśleć o  NTRze był on jednym z filarów tej kinematografii i uczestniczył w wielu przełomowych dla tollywoodu projektach i momentach. Byłam jednak naiwna. Bardzo. 
Smutne, iż pod tym totalnie propagandowym projektem podpisał się taki reżyser jak Krish. Bo Kathanakakudu to absolutnie spiżowy pomnik NTRa. Bez prawdziwych emocji i prawdziwego życia. Nawet nie próbujący pokazać człowieka. Zamiast tego oglądamy boskiego przywódcę bez skazy. Który nie przeżywa żadnych wątpliwości, rozterek, porażek. Zawsze podąża najsłuszniejszą drogą. Zawsze ma rację i zawsze jest podziwiany. Już chyba Rama (jak wiadomo nudny) ma przy nim więcej z człowieka, bo można poddać w wątpliwość jego postępowanie względem Sity. Tu nie ma miejsca nawet na coś takiego, bowiem żadna z pozostałych postaci nie jest dostatecznie rozwinięta, by zacząć patrzeć na wydarzenia  z jej perspektywy (najbliżej jest grana przez Vidyę żona, ale jednak jest jej za mało i zbyt powierzchownie pokazane). Żadne z wydarzeń nie jest też zresztą należycie dramaturgicznie rozwinięte. Całość przypomina wyrywkowe,'marionetkowe' scenki z życia wielkiego i boskiego NRTa. Oto 'Boski', zrażony mało ludzką biurokracją, rzuca intratną posadę, by zostać aktorem. Wkracza na przesłuchanie i jego widok zachwyca reżysera tak, iż z miejsca dostaje główną rolę. Zakłada po raz pierwszy strój Krishny i wszyscy na planie w oszołomieniu klękają przed nim. Nie przerywa zdjęć mimo śmieci syna. Przejmuje stery reżyserskie filmu i kręci przełomowo długą scenę w jednym ujęciu. Uznany montażysta oświadcza, iż teraz może skończyć karierę, bo lepszym projektem niż praca przy wspaniałym dziele  NTRa nie odejdzie z branży. Świątobliwy swami na jego widok przerywa swoje śluby milczenia, bo przecież nie spotkał kogoś zwykłego:P Jest jeden moment, który rokuje na jakieś przerwanie tego zaklętego kręgu uwielbienia. Kobiety w rodzinie oglądają jego frywolną scenę z młodziutką Jayą Prada i wyrażają swą dezaprobatę odnośnie niestosownej różnicy wieku (brzmi znajomo, prawda?). Ale oto pada także zwyczajowa odpowiedź indyjskich starów o tym, jak to aktorstwo polega na 'wcielaniu się w różne postaci'  i chwilę później żona, oglądając słynną deszczową piosenkę z Adavi Ramudu, oświadcza swemu wspaniałemu mężowi, że 'świetnie wygląda z 16-letnią wówczas Sridevi'. Koniec tematu.  


Owszem, na ekranie przemyka masa fascynujących gwiazd ówczesnego kina, ale dokładnie - przemykają. Żadna z nich nie zostaje na tyle długo, by nabrać jakiegoś indywidualnego charakteru.  Żal tylko zmarnowanego potencjału aktorów wcielających się w te role (szczególnie chciałabym cały film o granym przez Sumantha ANRze, bo idealnie wcielił się w swego dziadka). Części zresztą nawet nie zdążyłam w tych krótkich migawkach rozpoznać pod stylizacją (Rany w roli brata NTRa i Kalyana Rama jako Harikrishny np). 
Nie zaskakuje fakt, iż Balakrishna (także współproducent tego 'dzieła') świetnie odnajduje się w tak ustawionej konwencji filmu. Idealnie pasuje on wszak do jego charakterystycznego koturnowego sposobu gry. Dlatego jego mi nie szkoda. Całej reszty tak. Film kończy się ogłoszeniem przez bohatera zamiaru założenia partii politycznej, znaczy druga część w przygotowaniu. Pomimo (co jakże optymistyczne i jakże mnie cieszy) kasowej klapy części pierwszej.  Ja po Mahanayakudu już na pewno nie sięgnę. Pomimo wciąż niezaspokojonego apetytu  na biopiki o gwiazdach dawnego kina.


niedziela, 27 stycznia 2019

Podsumowanie 2018 roku: kino tamilskie

Wydarzenia roku:  To niewątpliwie był rok Rajiniego. Aktor miał aż dwie premiery (co nie jest typowe dla gwiazdy tej klasy) i obie stały się głośnymi hitami. Z pań na szczycie świetnie trzyma się Nayantara, to ona jest gwiazdą swoich filmów.  Równolegle ma miejsce dużo ciekawych debiutów reżyserskich. Z mniej miłych rzeczy: to nadal trudny czas dla dystrybucji tamilskich filmów. Kin jest za mało względem produkowanych filmów.  Kryzys kinowy doprowadził do bezprecedensowego wydarzenia, jakim był prawie dwumiesięczny strajk, w trakcie którego nie doszło do żadnej premiery kinowej. Straty ponieśli wszyscy. Czy w 2019 roku uda się definitywnie rozwiązać ten problem? Okaże się wkrótce.

Moje typy:  

W ciągu ostatniego roku nie śledziłam kina z Indii na bieżąco.  Zwiastun '96' był jedną z nielicznych rzeczy, które 'wpadły mi w oko'. Już wtedy urzekł mnie jego klimat i cały film jest równie zachwycający. Ta prosta, nostalgiczna historia o niespełnionej szkolnej miłości i tytułowym spotkaniu klasowym po latach przykuwa swą niespieszną atmosferą, w której niby dzieje się niewiele a jednak tak wiele. 'Między nami nic nie było..'  jak pisał Asnyk. Dokładnie. Taka kameralna, zbudowana na słowach i spojrzeniach historia wymaga koncertowego aktorstwa i takież dostajemy. Ze strony Vijaya Sethupathiego żadna to niespodzianka  ('wiesz, że dziewczyny szaleją za takimi facetami?' - no ba!), ale nie wiem, czy kiedykolwiek wcześniej Trisha aż tak zlała mi się z graną przez nią postacią. Jej Janaki jest delikatna i silna, to ona wykazuje więcej śmiałości i inicjatywy, ale zna też granice, których nie przekroczy. I to ona 'poszła dalej' ze swoim życiem, podczas gdy Ram jakby się zatrzymał. Seans 96 to jak smakowanie dobrego wina: celebruje się każdy łyk i  nawet jeśli czuć gdzieś tam nutkę goryczy w efekcie na twarzy wykwita uśmiech zadowolenia.

 

Jednogłośnie chyba uznany za najlepszy tamilski film roku Pariyerum Perumal absolutnie zasługuje na to miano. Niby kolejna historia 'kastowa' (na dodatek z 'obowiązkowym' prawie wątkiem miłości pochodzącego z niskiej kasty bohatera do dziewczyny z 'wyższych sfer') ale nakręcona z olbrzymią dojrzałością.  Debiutujący Mani Selvaraj nader umiejętnie dozuje wszelkie elementy: jego film jest bardzo realistyczny, ale reżyser nie ucieka też od stricte komercyjnych elementów (z piosenkami włącznie); wie, kiedy 'przycisnąć' (tak, by i widz poczuł uderzenie w splot słoneczny i stracił wszelką nadzieję obserwując rozwój sytuacji i kolejne upokorzenia bohatera) i kiedy i jak użyć symboliki, by z nią nie przesadzić.  Przy tym wszystkim nie czyni z bohatera bezwolnej ofiary. On walczy, na ile oczywiście jest w stanie i tym bardziej boleśnie obserwuje się momenty jego bezsilności. Jego głównym kontrpartnerem jest ojciec bohaterki. Sam  w sobie nie przeciwny związkowi chłopaka z jego córką, ale nie wierzący, iż to ma szansę w takim społeczeństwie. Czy ma rację? Świat w filmie Selvaraja nie jest łatwym miejscem do życia, ale nie jest też czarno-biały. Walka jest trudna, ale nie z góry przegrana, zdaje się mówić reżyser. Tylko i aż tyle. 


Kino tamilskie kojarzy się zwykle z 'ciężkim kalibrem', tymczasem w moich typach klasyczny rom-com. Byłam przyznaje sceptyczna. Trudno nakręcić coś świeżego w tej formule, a nie jestem zwolenniczka oglądania 'odgrzewanych kotletów'. Na dodatek główne role w Pyaar Prema Kaadhal zagrały gwiazdy tv show. Brzmi nie najlepiej, prawda? Ale naprawdę jaki to fajny film! Owszem, pierwsze kilka minut jest standardowe: facet zakochuje się w spotkanej w pracy nieznajomej. Ale od momentu, gdy ma okazje poznać ją osobiście wszystko idzie już mniej stereotypowo: począwszy od pierwszej randki (ona każe mu wrzucić na luz i zabiera go do klubu, gdzie upija się i on musi ją odtaszczyć do domu), przez pierwszą noc (on wyznaje jej miłość, ona: ale co ty, przecież to było casualowe, to nic nie znaczy':D), po cały dalszy rozwój związku. Wszystko na opak, a przy tym podane na luzie i naprawdę zabawne (Raiza jest świetną debiutantką!). A przy okazji można się zastanowić, czy większą pułapką jest tradycyjne czy nowoczesne wychowanie i podejście do związków. Będę sobie ten flm powtarzać. 

Ps. Ach, jeszcze rozegranie ważnej sceny w rytmie tanga - miodzio!


Rozczarowania: 

Karthik Subburaj, jeden z najciekawszych reżyserów tamilskich, postanowił zrobić tym razem... nieme kino. Znaczy tak w zasadzie to, podobnie jak Pushpak, film bez dialogów, bo muzyka i insze dźwięki w Mercurym są. Uzasadnieniem fabularnym takiego kroku jest fakt, iż piątka bohaterów, którzy to pod wpływem tytułowej substancji popełniają pewną zbrodnię, to osoby głuchonieme. I jest jeszcze Prabhu Deva grający głównie ducha;) Pomysł może i teoretycznie ciekawy, ale ani dopracowany, ani nie bardzo w moim guście i szczerze mówiąc głównie się wynudziłam. Film trafiłby pewnie do średniaków, gdyby nie nazwisko reżysera. Od Subburaja to jednak rozczarowanie (a i zwiastun jego filmu z Rajinim też mnie nie nastraja optymistycznie...)

Średniaki:

Dlaczego umieściłam szeroko wyczekiwany kolejny wspólny projekt Dhanusha i Vetrimaarana 'tylko' w średniakach? Zasadnicze przyczyny są dwie. Po pierwsze fakt, że łatwo się pogubić na początku Vada Chennai, co oczywiście nie sprzyja pełnemu zaangażowaniu się widza w oglądaną fabułę (ponoć w ramach planów dystrybucji online nakręcono najpierw  5-godzinny film, a potem przycięto materiał do tych 3h kinowych, co sprawia właśnie, że bywa trochę niejasno). Mnie 'wciągnęło' tak naprawdę dopiero pod koniec, gdy to pewne 'klocki' się poukładały, a inne okazały się ciekawym twistem, sprawiającym, że niecierpliwie czekam teraz na drugą część. Dodatkowo gdzieś z tyłu głowy zaczynam mieć poczucie, że jakkolwiek świetnie panowie nie sprawdzają się w tym 'prowincjonalno-gangsterskim duecie' to chciałabym, żeby mnie zaskoczyli jakimś wspólnym projektem  zupełnie z innej tematycznej 'beczki'. 

 

Od jakiejś dekady całkiem nieźle rozwija się w kolly kino gatunkowe i Raatchasan (Ratsanan) jest kolejnym potwierdzeniem tegoż faktu.  Vishnu Vishal  (kolejny raz trafiam na niego w ciekawym projekcie) gra policjanta, który trafia do służby tylko dlatego, że nie ma szansy na zrealizowanie filmu o seryjnych przestępcach. Oczywiście szybko życie dostarczy mu scenariusza na tenże temat... :P  Nie jestem wielką fanką thrillerów, ale Raatchasan naprawdę się dobrze ogląda. Ładnie buduje napięcie i suspens (w dużej  mierze za pomocą bardzo dobrego muzycznego backgroundu). Trochę się tylko poczułam  rozczarowana, gdy okazało się kto jest mordercą (wydało mi się to zbyt... banalne pod względem psychologicznym?). Interesującą ciekawostką może być fakt, iż jest to drugi film reżysera, który zadebiutował kilka lat temu...odjechaną komedią Mundasupatti i jego wybór materiału przy kolejnym projekcie był celowym zabiegiem zapobiegającym jego 'zaszufladkowaniu' jako twórcy.

Filmowy debiut Lenin Bharati (scenarzystki uroczego Aadhalaal Kadhal Seiveer) to coś z pogranicza fabuły i dokumentu. Merku Thodarchi Malai przygląda się mieszkańcom  Zachodnich Ghatów, ubogim pracownikom tych górskich trudnych terenów i ich trudnemu życiu wypełnionemu ciężką pracą najemną i marzeniami o własnym kawałku ziemi. Sama reżyserka zresztą pochodzi z tych stron, stąd i pomysł na taki właśnie film. To typowe kino 'festiwalowe', niespieszne, bez 'fajerwerków', a w obsadzie grają w większości prawdziwi mieszkańcy Ghatów, czyli amatorzy (choć produkujący film Vijay Sethupathi ponoć bardzo chciał i w nim zagrać:D). Ja takie kino doceniam, ale domowy seans Merku Thodarchi Malai jednak mnie trochę znużył.

Oru Kuppai Kathai  to typowy casus tzw 'słusznego zaangażowanego filmu'. Oczywiście, że to dobrze iż pokazuje problem aranżowanych małżeństw z perspektywy kobiety, która to jest - jakże zwyczajową - ofiarą patriarchatu i że nie potępia tej kobiety za pozamałżeński romans, ale byłby jednak dużo mocniejszy, gdyby nie opowiadał tego wszystkiego w melodramatyczny sposób rodem z lat 90., a spojrzał na sprawę trochę wnikliwiej niż operując w większości tradycyjnymi schematami i kliszami (takimi jak że nowoczesność musi się równać zepsuciu itp). Wszystko tu zbyt łatwe do przewidzenia, a więcej środków nie zawsze znaczy lepiej (w zakresie przejęcia się widza często wręcz przeciwnie).

Jeszcze do nadrobienia:  chyba nic...

wtorek, 16 października 2018

Skaliste morskie kliffy i trulli, czyli Apulia oczami indyjskich filmowców.

Wiem, że to kolejna spora przerwa w pisaniu bloga, ale znów jestem w trybie erasmusowym i w Italii;) Ale i tu, na południu Włoch,  można się zainspirować indyjsko, czego dowodem będzie niniejsza notka.
Wszystko zaczęło się ponad rok temu, gdy to miałam okazję uczestniczyć w Wonder Woman Tour w Materze.  Chodząc śladami zdjęć do tego filmu usłyszałam przy okazji także o plenerach do paru innych filmów kręconych w okolicy, w tym - jako ciekawostce - filmie bolly. Pan z komisji filmowej nie pamiętał ani tytułu ani aktorów (w sumie się nie dziwię;)), ale wspomniał o synu znanego polityka;) A mnie się zapaliła lampka w głowie - po researchu okazało się, że słuszna - że może chodzić o Riteisha. W ten oto sposób dociekłam, że w Apulii kręcono Housefull;D Potem poszło już jak po sznurku, zwłaszcza, gdy - po odkopaniu mojego zainteresowaniu świeżym newsem o zdjęciach do nowego filmu YRF w Materze - przytomnie postanowiłam prowadzić dalsze poszukiwania  nie  po angielsku (czyli nie od strony portali indyjskich - dla których jak wiadomo, często cała Europa to w sumie to samo:P), ale po włosku (a dla włoskiego południa - bo taki Rzym czy Wenecja są pewnie już bardziej zblazowane^^) ekipa z Indii przyjeżdżająca do nich kręcić film  to jest coś! Insza sprawa, że często piszą oczywiście o wszystkim jako bolly (z naszej polskiej perspektywy brzmi znajomo, prawda?:D), tymczasem okazuje się, że w Apulii kręciły już zdjęcia do filmowych klipów co najmniej trzy indyjskie kinematografie!

Bollywood


  • 2008 - Bachna ae haseeno  
Ponoć to ludzie z YRF przybyli tu (do Apulii) jako pierwsi. W 2008 r. producenci Bachna ae haseeno przyjechali na półwysep Gargano i uznali, że tutejsza Baia delle Zagare (jedna z najsłynniejszych gargańskich piaszczysto-skalnych zatok, położona zresztą  całkiem niedaleko Foggi, czyli miasta mojej studenckiej wymiany) będzie idealnym tłem romantycznego klipu z Ranbirem i Deepiką.  Do kompletu - poza Wenecją -  dołożyli jeszcze słynne  trulli z Alberobello  i nadmorskie widoki z drugiego apulijskiego półwyspu, czyli Salento,w postaci Santa Cesarea Terme. Efekt końcowy możecie ocenić sami:


  • 2010 - Houseful 
Dwa lata później na Gargano zjechała ekipa Houseful. Zdjęcia do klipu z udziałem całej głównej czwórki aktorów zrealizowano już z oficjalnym wsparciem Apulia Film Commission w Mattinacie, Vieste, Pugnochiuso i na słynnej plaży w Vignanotice. A oto efekt:


Już po premierze filmu Włosi zorganizowali Indusom specjalną 'wycieczkę edukacyjną' po regionie (obejmującą głównie półwysep Salento - Lecce, Galatinę, Otranto, Santa Cesareę i Gallipoli - a poza tym Gargano, Bari i Valle d’Itria, czyli okolice trulli). Ponoć cała inwestycja przyniosła spore ożywienie turystyczne w Apulii.
 

Tollywood 

  • 2008 - Maska 
W międzyczasie Apulię odkryło także kino telugu. Filmowcy z Suresh Production zdecydowali się zrealizować tu klip do filmu Maska z Ramem i Hansiką w rolach głównych.  Włoskie źródła piszą o Cisternino, mnie to wygląda jednak bardziej na wybrzeża Salento plus Trani (choć nie jestem pewna czy zamek też stąd...), no i oczywiście znów trulli.


  • 2009 - Adhurs
Rok później do Apulii przyjechała kolejna telugowa ekipa. Vinayak nakręcił tu klip z NTR Juniorem i Sheelą. Za tło posłużyły - po raz kolejny - alberobellijskie trulli oraz Ostuni (to ta część z białymi murami w tle) i Salento (woda i skały:D)


Kino bengalskie


  • 2010 - Dui Prithibi
I to wciąż nie wszystko, ponieważ do Apulii trafili już także filmowcy z Tollygunge. W romantycznym klipie do remaku 'Gamyam'  zobaczyć można - poza Wenecją (czy raczej konkretnej Burano) - plenery wspominanych już nieraz...  trulli z Alberobello:P


W drugim klipie z tegoż filmu jest natomiast, także już wspominaną w tej notce, Santa Cesarea Terme (nie pytajcie mnie tylko, gdzie w tej fabule jest miejsce na klip z dwiema parami bohaterów, bo wolę chyba nie wiedzieć, co tu zrobili z oryginalna fabułą:P)


Całkiem nieźle jak na kilka lat, prawda? A jako że, jak łatwo zauważyć, moje źródła kończą się na 2012 roku, niewykluczone, że w międzyczasie jeszcze powstało coś więcej..
Myślę, że po tych kilku klipach może się tez zrobić jaśniej, dlaczego tak się zakochałam w tym regionie. A to co tu widać to jeszcze zdecydowanie nie wszystko..



Przy pisaniu tej notki korzystałam z:

http://www.speropoli.it/2012/12/14/bollywood-sceglie-la-puglia/http://www.speropoli.it/2012/12/14/bollywood-sceglie-la-puglia/
http://www.repubblica.it/spettacoli-e-cultura/2012/01/14/news/bollywood_puglia-28103572/
http://www.alberobellocultura.it/it/biblioteche/63-quotidiani/360-il-cinema-indiano-ha-scelto-come-location-alberobello.html 

niedziela, 24 czerwca 2018

Filmfares South 2018

Trochę wyszłam ze śledzenia południowego kina na bieżąco. Najlepszy dowód, że zauważyłam dopiero  rozdanie tegorocznych południowych Filmfarów (normalnie byłabym w temacie już przy nominacjach;)). Znaczy trochę jestem opóźniona, ale ponieważ nie zrobiłam też ostatnio rocznego podsumowania południowych kinematografii - a coś tam w międzyczasie udało mi się obejrzeć - stwierdziłam, że omówienie wyników może być małą namiastką takiego przeglądu. Bo wyniki widzą mi się jak na Filmfary całkiem dorzeczne (nagrodzeni są na początku każdej listy i pogrubioną czcionką).


KINO MALLU

Najlepszy film Najlepszy reżyser
Keralczycy zwyczajowo  nie zawodzą.  Gdzie indziej widzowie wybraliby w głównych kategoriach ten sam film co krajowe Nationalowe jury? Nie miałam oczywiście jeszcze możliwości zobaczyć najnowszego filmu Dileesha Pothana, wcale nie ma też pewności, że mi się spodoba (Maheshinte Prathikaaram nie bardzo mi 'podeszło'), ale przynajmniej wiem, że ten wybór nie jest 'wtopą'  jak to często bywa przy nagrodach bolly czy telugu. Dodam przy tym, że - pomimo świetnych recenzji - ani Angamaly Diares ani Take off mnie specjalnie nie urzekły, więc jestem wciąż otwarta na odkrycie swojego 'filmu mallu ubiegłego roku'.  Ciekawa jestem filmu Aashiqa Abu, bo on jest bardzo nierówny i nieprzewidywalny (choć najgorsze chały kręci chyba z Mamutym^^)

Filmu nie widziałam, ale w cholerę mnie cieszy obsypywanie w tym sezonie nagrodami Fahaada;) (Nationala dostał, Nationala!). Bo Nivin w mundurze policyjnym to nie bardzo ciekawy. Wstyd, że nie znam jeszcze Tovino Thomasa. Z pań widziałam tylko Parvathi - za mało, żeby wyrokować o słuszności wyboru.


Sporo nieznanych mi nazwisk. To fajnie:) Nudno jest, jak w kółko tylko te same twarze się widzi, a tak będzie kogo poznawać

Najlepsza muzyka
Znów dużo nowych nazwisk. Przesłucham :)


KINO TAMILSKIE
Chyba trzeba będzie w końcu obejrzeć to Aramm. Dużo dobrego o nim czytałam, ale jakoś nie mogłam się dotąd przekonać. Cieszy, że za reżyserię Pushkar-Gayatri, bo Vikram Vedhę bardzo dobrze wspominam i to chyba so far mój ulubiony tamil ubiegłego roku. Taramani też niezłe. I cieszy wyróżnienie nominacją reżyserskiego debiutu Dhanusha - to nie dzieło, ale ciepły i uroczy film ;)

Jedyną obiekcją, jaką mogę mieć wobec wyboru roli męskiej jest why Vijay a nie Madhavan. Panowie stworzyli w filmie taki specjalny duet, że trudno jednego przedkładać nad drugiego. Tamile chyba też tak mieli, dlatego Madhavan dostał specjalną nagrodę od krytyków:D 
Jeśli chodzi o panie to Nayan ocenić nie mogę, ale rola Revathi to nie bardzo pierwszoplanowa, babski film Jyothiki mnie trochę rozczarował, Andrea była ciekawa.


Z panów nie widziałam nikogo, z pań większość ale rola żadnej mi nie utkwiła specjalnie w pamięci.

Że  Rahman do filmu Vijaya ma być najlepszym soundtrackiem roku? Szczerze mówiąc nie pamiętam już kiedy ostatnio mnie coś nowego Rahmana zachwyciło...



KINO TELUGU
To było jasne, że druga część Baahubali zgarnie prawie wszystko. Mnie trochę rozczarowała, ale ani Arjun Reddy ani Fidaa się tym bardziej na film roku nie nadają . Pierwszy z nich jest jednym z moich największych problemów spośród 'okrzyczanych' filmów ubiegłego roku (już chyba 'Devdas', do którego porównywano te fabułę, mnie mniej irytuje:P), a Fidaa urocza, ale to nie Kammula w tej najlepszej formie ze starszych filmów. Czy odważę się obejrzeć historyczny film Krisha z Balakrishna w roli głównej? Nie wiem:D Cieszą nominacje dla filmu Sharwananda. No i że w ogóle nie ma żadnego typowego 'hero movie' w nominacjach.

Najlepszy aktor Najlepsza aktorka
Jak mnie Arjun Reddy strasznie zirytował tak Vijay Devarakonda był jego mocnym i najjaśniejszym punktem i cholernie mnie cieszy, że ten 'chłopak znikąd' wygrał w oczach telugowych widzów z 'klanowymi'' kontrkandydatami. Niech jego gwiazda dalej się pnie wzwyż, bo zasługuje!
No i że naturalność Sai Pallavi też potrafili docenić. To są momenty, w których myślę, że może z telugową widownia nie jest aż tak źle (pewnie niedługo mnie wyprowadzą z błędu;P)

Hmm... że Rana lepszy od Sathyaraja? No chyba tym prawem, że go mniej w tej części było:P
Ramyę kocham, choć lepszą rolę miała w jedynce.

Muzyka do Baahuali 2 też słabsza niż do jedynki, ale chyba nie bardzo miała mocnych kontrkandydatów.


 KINO KANNADA

W kinie kannada zwyczajowo orientuje się najmniej dlatego komentarz jeden wspólny na końcu. I krótki.  Bardzo cieszy mnie wygrana Ondu Motteya Kathe, bo to uroczy niebanalny rom-com. Trochę podobny w klimacie do Dum Laga Ke Haisha, z tym że tu i główny bohater nie taki 'filmowo' śliczny (bo łysy;)). Ciekawy jest fakt, że mimo tego, że zdaje sobie sprawę, iż nie ma urody amanta i trudno będzie mu znaleźć kandydatkę na żonę, wcale nie jest taki skory do obniżenia pewnych swych oczekiwań  (dotyczących jej wyglądu). Co świetnie obrazuje, jak różnie bywa w tej kwestii u kobiet i mężczyzn. Takie atawistyczne stereotypy siedzące w głowach, a niekoniecznie uświadomione. I dla tego, nawet z trochę łopatologicznym przesłaniem w finale, warto.